Liv û bizav ji taybetmendîyên jîyana mîrov ku di kurayîya sirûşta wî de dibîte egera têgehîştin û tendurustîya mîrowan.

Mîrov pêtîvî bi bizavê heye û dur mayîna wî ji liv û bizavê dibîte egera gelek nesaxîyen derûnî ku bandoreka ne baş di jîyana rojaneda heye. Pêwîstîya mîrov bi liv û tevgêrê di direjayîya jîyana wî ya dîrokî dibîte egera bidestveînana gelek rê û şunin tazebu çareserîya arîşe û girîftên di jîyanê de.

Perwerda cismî ya werzîşê di jîyana dîrokî ya mîrov da bi şêwazen cura cur xwe daye pêş û nîşandan. Werzişen îro wêneyên reng bi reng ji fealîyeten fîzîkî ya perwerde rohî rewanîya cismê beşerîye, ku di çarçuve nîzama perwerdeyîya her cîvakekê, wêray nirxên kesî û civakî dibine egera çebuna perwerdeya fîkrî û fîzîkî ya koma zarok û ciwanan.

Perwerdeya cismî û werziş beşeke girêdeyî bi perwerde û ferkirnê we emrozeke bu pêgehandina tendurustîya fîzîkî û derûnî. Pewîste nezikbun di barê perwerdeya fîzîkî ne li ser bingehê bê bayexî û dem kujî yê bît. Berwe jî pêwîste ku mîrov wê yêkê tekoşîneka girîng ya jîyanê bibînît. Ji ber ku bandore li ser gelek babetên jîyanê weku layenê tendurustîya derûnî û cismî, pêşkeftina kesî û ciwakî û her wusa ûeywendîyên durust yên komalayetî.

Belgeyên dîrokî ewê çendê piştrast diken ku gelên xwedan şaristanîyet bayêxekê girîng bi alîyê werzişê dane û di gelek babetên jîyanê ji wê yêkê behremend bune, weke babatên pizişkî, parastin û çekirna nîzamen pêşkeftîtir.

Lekolîna li ser dîroka gelên pêşîn û serdem derdikevît ku xebat û tevgêra mîrovayetîyê pêşîneyek dîrokî heye. Li wir derdikewe ku dewama jîyana gelên seretayî bê liv û tevgêr nedibu. Binêrîn fenên wekî rîm hawêjî, tîr û kewan, zuran bazî, gerîyana dinaw çîya û şikewtan... her wesa çendîn mîsalên di îsbatdeket ku heta çi radeyek fealîyêtên fîzîkî girîngîya xwe di berdewam buna jîyana gelanda heye.

Di ser demê îro da bi egera girîngîya ew babetane, li ser bingehê gerdannasî û ciwaknasîyê berpirs û karnas xebatê diken bo damezrandina bernamên zanîstî yên werzîş û perwerda fîzîkî. Ew bernamê ku di jîyana malbatî û perwerdeyêya çînin serdem û dahat cîh digrin.

Ji bo wê yêkê jî pêwîste ku em wekî gelekê xwedan dîrok û xwedan şarîstanîyet ji van nîrx û destkeftîyên hatine berçav xwedî derkevîn. Û her wusa bi hêztir berev pêş ba, serkeftinen taze xebata xwe berdevam biken heta ku zarok û ciwanen welatê me bi cism û fîkraka bi hêz beramber arîşên jîyanê rawastib û serê xwe beramber her arîşeyekê xar neken.